Plastic

0
Plastic cover

Bij de kruidenier werden de prei en de bloemkool in krantenpapier gewikkeld. Papieren zakken waren zeldzaam en bestemd voor chique winkels. Het was wachten op de eerste supermarkten in de jaren ’60, toen plastic zakken verschenen. Ik herinner me de schokkende ervaring. Voor het eerst mochten we door de immens grote ruimte wandelen, de producten aanraken en verzamelen in een mandje of een karretje. Wat een feest, om dan langs een kassa te passeren en met gevulde plastic zakken trots buiten te wandelen. De tijd dat de kruidenier me streng berispte, als ik de hand uitstrekte naar een pot mosterd, was voorgoed voorbij. Mijn moeder beoordeelde de winkels ook op de kwaliteit van de plastic zakken. Een zaak waar ze geen plastic zak meekreeg, stond op de zwarte lijst. Ze verzamelde plastic zakken in een bijzondere lade, als een rijkdom, een bron van comfort en een rijkelijk geschenk aan mensen zonder zak.

Het was niet te stuiten: speelgoed in plastic, plastic bekers, borden, drinkbussen en drankflessen, zelfs meubels, bestek, handtassen, televisies, stofzuigers, laptops, radio’s, bouwmateriaal, keukens, in of op zijn minst met veel plastic. Plastic dozen en schaaltjes met plastic folie in alle maten vullen nog steeds onze supermarkten. Hét betrouwbare materiaal, licht, goedkoop, sterk, bestand tegen vocht. Het valt moeilijk afstand te nemen van wat nuttig en praktisch is en nu worden we aangespoord tot plasticvrij shoppen.

De natuurbeschermingsrage op school richtte zich vroeger op onschuldige papiertjes op de speelplaats en in het park, nu op het gebruik van plastic. Brooddozen en flesjes in plastic zijn een taboe. Dat is een goede zaak, al is niet de kleine consument de hoofdschuldige. Hij vraagt zich af waarom een internationaal verdrag tegen de vervuiling met plastic afval en microplastics nodig is. Dat zou de groeiende productie van plastic aan banden leggen. Het is ingewikkelder dan hij denkt. Microplastics, kleiner dan 5 millimeter en de nog kleinere nanoplastics treffen we aan in cosmetica, schoonmaak- en wasmiddelen. Ze voorkomen bv. de verkleuring van de was, maar komen terecht in de zeeën, rivieren en uiteindelijk in ons voedsel. Het beeld van de enorme proppen plastic zakken in de oceaan is dus een beetje eenzijdig en culpabiliseert de arme consument die zich schaamt over die plastic zak, waarin zijn gebraden kip werd verpakt.

Plastic vermijden dus. Een oproep aan de producenten. Recycleren? Experten zijn er duidelijk over: recyclage van plastic alleen is niet voldoende. Uit onderzoek is gebleken dat bij strenge ingrepen aan de verbruikerszijde, zoals belastingen of verplichte recyclage, nog altijd 17 miljoen ton per jaar in de natuur zou terechtkomen. De immer groeiende productie van nieuw plastic moet daarom geplafonneerd worden en daarna afgebouwd. “De hoeveelheden plastic die we tot nu toe al hebben geproduceerd, overschrijden de planetaire grenzen”, verklaart ecotoxicoloog Almroth van de Universiteit van Göteborg. “Als we dat niet aanpakken, zullen alle andere maatregelen tekortschieten om de vervuiling met plastic te verminderen.”

De afbouw van de plasticproductie biedt heel wat maatschappelijke, ecologische en economische voordelen. De waarde van de kunststoffen zal toenemen en recyclage dus interessanter maken. Dat komt ook de strijd tegen de klimaatverandering ten goede, want de productie van nieuw plastic gaat gepaard met een grote uitstoot. De massale productie voedt bovendien de overdracht van plastic afval van het mondiale noorden naar het zuiden. Een productieplafond zal het wegwerken van niet-essentiële toepassingen vergemakkelijken en de export van plastic afval verminderen. Doe je best, ook al ben je niet meteen een wereldverbeteraar. Denk je mee na over je plastic kerstboom?

Marc van Riel

“Plasticsoep, het zal je laatste avondmaal zijn …” (www.loesje.nl)

Geen posts om weer te geven

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here