Afbeelding

Focus op Kunstenaars in de Zuidrand - Mortsel

Focus op kunstenaars

We brachten deze keer een bezoekje aan Kris Jan Jacobs, een 84-jarige Mortselaar.
Letterlijk en figuurlijk, een éminence grise op vlak van kunst (kleinkunst, poppentheater, dichter, schilder, cartoonist) en mens.


Zekerheden
Kris studeerde in 1962 af als tuinarchitect in Vilvoorde, maar begreep al snel dat dit, voornamelijk seizoengebonden beroep, geen constante inkomsten genereerde om in het onderhoud van het gezin te voorzien. Daarenboven wilde hij niet dat het gezin uitsluitend moest leven van de onzekere en variabele inkomsten van het kunstenaarschap en de hieraan rechtstreeks verbonden stress, druk, prestatiedrang en onzekerheden.
Hij verliet de tekentafel en koos voor een andere werktafel, die van het bedrijf GB Inno-BM en dit als publicitair copywriter.
Een goede keuze als hij hier nu op terugkijkt. Hij kon zijn creativiteit kwijt, hij kon zich verder perfectioneren en ontwikkelen als kunstenaar en dit alles gecombineerd met stabiliteit voor het gezin.


Autodidact
Specifieke kunstopleidingen volgde Kris niet. Hij volgde een jaar opleiding bij graficus Frank-Ivo Van Damme en ook een 3-jarige opleiding aan het AKVTin Antwerpen.
Kris is echter een autodidact, of zoals hij het zelf formuleert: op dat vlak ben ik een spons.
Ik zie of hoor iets, raak erdoor gebeten en gepassioneerd, neem het op, laat het bezinken, laat mijn hersenpan creatief werken, malen en malen en malen. Uiteindelijk resulteert het in een ontwerp, een begin van ...
Dat iets wordt verder uitgewerkt, verfijnd, getest, ... om vervolgens via trial-and-error tot een definitief en concreet resultaat te komen.


Familie
Het artistieke heeft hij van zijn vader (Rik Jacobs, stichter-directeur van het Reizend Volkstheater). Het verbetene, het doorzettingsvermogen, het volhardende ook. De handigheid heeft hij dan weer van zijn moeder.
Creatief bezig zijn, al dan niet met een kunstdiscipline, zit ook wel een beetje in de familie.
Zoals al gemeld, was zijn vader Rik Jacobs theaterregisseur. Zijn neef, Jan Nuyts, was een bekende balletdanser die ooit werd ontdekt door Maurice Béjart. Hij danste voor het Kon. Ballet van Vlaanderen. Dan is er ook nog Leo Rozenstraten, acteur en songwriter die onder andere de tekst schreef voor de monsterhit ‘Eviva España’.



Van kleinkunst naar poppen
Kris Jacobs startte als zanger in het kleinkunstgenre. Hij werd begeleid door Hugo Van Mol op gitaar, viool en contrabas. Hij bracht zelfs een lp uit: ‘Krekel in het gras’.
Na 20 jaar hield hij deze discipline voor bekeken en stapte hij over naar het poppentheater. Hij kwam in contact met een poppenspeler/maker, zag een video van eenpoppensnijder en de spons deed haar werk. Hij raakte gefascineerd door die marionetten, touwtjes, figuren, ... en al snel maakte hij zijn eigen buikspreekpoppen en marionetten. Hij verwerkte dit alles in voorstellingen waar hij fungeert als poppenspeler, verteller, regisseur en muzikant.


Optredens
Met zijn voorstellingen ‘Duozitting’ (waar hij op een komische, satirische manier in conversatie gaat met zijn zelfgemaakte buikspreekpoppen) en ‘SCHIJN-werkerij’ (waar hij poëtische thema’s brengt met opnieuw zelfgemaakte marionetten) vult hij volle zalen in heel Vlaanderen. Daarnaast treedt hij als straatartiest op in Brussel, Gent, Brugge, Mechelen en Antwerpen - gewoon om te leren hoe je een passerend publiek kan boeien.


De cartoonist
Nog altijd is er de drang naar, het ontdekken van, het kijken naar nieuwe, verre horizonten. Kris Jan ontdekt en wordt weer gebeten door tekenkunst en meer bepaald de strip.
De cartoonist Kris Jan Jacobs (deknaam LATEM) is geboren en een nieuw medium wordt aangeboord. Een medium dat hem toelaat kort, krachtig, bondig en beperkt tot de essentie, zijn tekentalent en gevoelen voor taal samen te voegen.
Als cartoonist wordt hem gevraagd om ‘Sirkonfleks’, het tweemaandelijkse magazine van de Mortselse Kunstkring Sirkel, kleur te geven en hij wordt ook uitgenodigd om zijn cartoons te exposeren in de foyer van Theater Vooruit. In 2019 geeft ‘t VLAAMS STRIPCENTRUM vzw een boekje uit met daarin 100 cartoons van LATEM.


Schilderen
Tegenwoordig legt Kris zich toe op aquarelschilderen. Aanvankelijk schilderde hij voornamelijk landschappen (realistisch, figuratief, met zachte kleuren en overgangen), maar nu zoekt hij meer het abstracte op (felle kleuren in lijnen en vlakken gegoten, symmetrisch een geheel vormend).


Passie
Wat me opvalt en altijd zal bijblijven, is de passie en bevlogenheid van de kunstenaar.
De manier hoe hij zijn verhaal brengt (gepassioneerd, voldaan, tevreden, gelukkig, realistisch, bescheiden, ...) en vooral hoe zijn ogen stralen, fonkelen, ... wanneer hij samen met mij terugkijkt op zijn meer dan 60-jarige loopbaan als kunstenaar.
Misschien is dat wel de essentie van het verhaal van Kris en kunnen we niet beter afsluiten dan met een aforisme door hemzelf geschreven: “Je moet niet Eddy Merckx zijn om te mogen fietsen ...”

Wil je Kris en zijn marionetten persoonlijk ontmoeten? Dat kan. Kris zorgde ervoor dat zijn nalatenschap cultureel erfgoed werd en een goed plaatsje kreeg in de permanente collectie van het MAS in Antwerpen. Ze worden er af en toe tentoongesteld.


Foto’s: © Kris Jacobs


@Meetjesman

Afbeelding